1. phatphapungdung

    phatphapungdung New Member

    Tham gia ngày:
    5/4/17
    Bài viết:
    1

    Gà trong đời sống văn hóa Việt Nam

    Thảo luận trong 'Chợ Rao Vặt' bắt đầu bởi phatphapungdung, 27/5/17.

    Trong các vật nuôi, gà là loài gia cầm đông đảo, có ý nghĩa ý thức phong phú và giá trị biểu trưng cao. Nó diễn tả vai trò gần gũi mà quan trọng, tạo nên những ảnh hưởng mạnh mẽ, đa dạng và tích cực trong đời sống văn hóa Việt Nam.


    Gà còn được lấy làm đối tượng cho hàng trăm câu ngạn ngữ, phương ngữ, phương ngôn, thành ngữ sinh động, dân dã mà thâm thúy. “Bút sa gà chết” lưu ý chuyện đã viết đã ký quyết định rồi thì không sửa đổi được nữa, phải chịu mọi rủi ro và bổn phận liên hệ. “Con gà tức nhau tiếng gáy” chỉ tâm lý đua ganh, không chịu thua kém người khác. “Gà giò ngứa cựa” ngó người trẻ tuổi mà hung hăng, ham đối nghịch, hay khiêu khích. “Gà què bị chó đuổi” than cảnh kẻ yếu đuối, thương tật lại bị tai nạn, hiểm dập dồn. “Mẹ gà con vịt” đánh giá về quan hệ mẹ con hình thức (thường xảy ra với quan hệ dì ghẻ-con chồng). “Một tiền gà ba tiền thóc” là sự cân nhắc khi vì một món lợi nhỏ mà phải bỏ ra hoài lớn. “Trông gà hóa cuốc” là việc nhìn nhầm, trông cái này tưởng cái kia hoặc nhận thức sai bản chất của sự vật, hiện tượng. “Vợ nhà gà chợ” là những thứ thả phanh xem xét, muốn làm gì cũng có thể được…

    Hình ảnh gà trở nên sinh động, gần gũi hơn qua những trò chơi và lễ hội truyền thống. phổ quát mà đặc sắc nhất vẫn là chọi gà. Trò chơi này hay được tổ chức trong những ngày vui, ngày hội hoặc các cuộc chơi thể thao văn hóa dân dã với cách khác nhau tùy thuộc số lượng và thành phần đối tượng dự. Thường mở đầu mỗi trận đấu, 2 chủ gà ôm con gà chọi của mình đứng ở mép sân (sới gà), đối diện nhau. Lúc trọng tài phát lệnh, họ nhất tề thả gà; hai con gà sẽ lao vào đấu chọi và mỗi hiệp đấu được tính bằng thời kì cháy hết nửa nén nhang hoặc 15-30 phút. Con gà bị thua nếu gục tại chỗ, hoặc bỏ chạy, hoặc bị địch thủ đánh dồn khỏi vòng quây giới hạn trên sới. Chọi gà vốn đã có từ lâu đời. Ngay từ thời Tiền Lê (980-1009), nó được đưa vào cung đình, làm trò tiêu khiển cho vua quan. Đến cuối thế kỷ 18, Nguyễn Lữ - một trong ba thủ lĩnh quân Tây Sơn - đã sáng lập ra môn hùng kê quyền (quyền gà chọi) là bài quyền mô phỏng các kỹ thuật của gà chọi (động tác nhanh nhạy, quả cảm trước đối thủ với việc sử dụng ngón tay trỏ để đâm mô phỏng hình mỏ gà, các ngón còn lại co vào như chiếc cựa gà, nhắm vào các đích hiểm như huyệt đạo, hầu, ngực… đối thủ) . Hùng kê quyền hiện tại đã trở thành một trong 10 bài danh võ được Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam chọn lọc chính thức qua các kỳ hội nghị chuyên môn toàn quốc.

    Ở một lĩnh vực khác, yên ắng nhưng phong phú, vững bền là hình tượng gà trong kiến trúc, tạo hình, trang trí. Gà được biểu hiện khá đa dạng trên tranh, bia, miếu, đình, đền, chùa, rạp, nhà, công sở… với đủ loại chất liệu: đất, đá, vữa, bạc, đồng, gỗ, mực… và bằng nhiều kỹ thuật: tạc, đắp, nặn, xăm, chạm, khắc, đúc, nung, vẽ…

    Không chỉ với dân tộc Kinh (Việt), gà cũng đi sâu vào đời sống văn hóa của nhiều dân tộc trong cộng đồng Việt Nam. Người Tày và người Nùng quan niệm trong đêm giao thừa, với các vật nuôi, nếu gà kêu hoặc gáy trước nhất thì gia đình sẽ may mắn, hạnh phúc năm mới; lễ vật đi tết quan trọng nhất là gà trống thiến, còn đi ăn hỏi quan yếu nhất là một đôi gà. Người Mông thì coi gà trống là cầu nối giữa thế giới con người và thế giới thần linh. Người Cơ Tu lại coi con gà là thể hiện cho sự sống, gắn liền với ánh sáng, với mặt trời. Người Khơ Mú, cô dâu chú rể trong ngày cưới phải chìa đầu gối ra cho ông mối rỏ tiết gà tươi vào (nếu giọt tiết chảy xuôi theo ống quyển xuống thì hai vợ chồng sẽ sống hạnh phúc, hòa thuận; còn nếu chảy lệch hẳn sang một bên hoặc chia làm hai ngả thì cuộc sống hôn nhân sẽ đối mặt với nhiều thử thách).

    Trích nguồn : https://baihocynghiacuocsonghay.blogspot.com/2017/05/ga-trong-doi-song-van-hoa-viet-nam.html
     
    :
    www.fordbenthanh.com.vn

Chia sẻ trang này